Technologia rzeczywistości rozszerzonej (ang. Augmented Reality, AR) zyskuje coraz większe znaczenie w sektorze medycznym, otwierając nowe możliwości w diagnostyce, leczeniu i szkoleniach lekarzy. Jej zastosowanie w kardiologii, neurologii, czy chirurgii umożliwia poprawę bezpieczeństwa i efektywności procedur medycznych. Dzięki tej innowacyjnej technologii lekarze mogą teraz precyzyjniej planować i wykonywać zabiegi, a pacjenci doświadczają bardziej komfortowej opieki.
Pierwszym przełomowym zastosowaniem rzeczywistości rozszerzonej w kardiologii było wydarzenie zorganizowane w grudniu 2016 roku w Krakowie – New Frontiers in Interventional Cardiology (NFIC). Wtedy to Prof. Dariusz Dudek, przewodniczący Rady Instytutu Kardiologii Collegium Medicum UJ i dyrektor warsztatów NFIC, wraz z zespołem przeprowadził holograficzną teletransmisję pomiędzy Krakowem a Brukselą. Pacjenci i lekarze w obu lokalizacjach mogli widzieć ten sam obraz w czasie rzeczywistym, co otworzyło nowe możliwości współpracy i konsultacji na odległość.
Technologia hologramów wprowadza również istotne zmiany w planowaniu i przeprowadzaniu zabiegów kardiologicznych. Umożliwia ona dokładniejszą analizę obrazów serca pacjenta, pozwalając na precyzyjne określenie optymalnego miejsca implantacji zastawki oraz zbadanie rozmieszczenia struktur wewnątrz organu. To z kolei przekłada się na zwiększone bezpieczeństwo i efektywność operacji.
Rola rzeczywistości rozszerzonej w poprawie leczenia
Technologia rzeczywistości rozszerzonej (AR) wnosi nową jakość do świata medycyny, rewolucjonizując podejście do diagnostyki i leczenia. Dzięki AR lekarze mogą uzyskać wizualizację danych pacjentów w czasie rzeczywistym, co znacznie poprawia precyzję ich działań. Hologramy trójwymiarowe serca czy innych organów pozwalają na dokładne planowanie skomplikowanych zabiegów, jak te z zakresu kardiologii.
Zastosowanie AR umożliwia również międzynarodowe konsultacje medyczne w czasie rzeczywistym, zwiększając bezpieczeństwo i efektywność przeprowadzanych procedur. Jako przykład, prof. Dariusz Dudek z Uniwersytetu Jagiellońskiego był pierwszym na świecie lekarzem, który w 2016 roku zaprezentował wykorzystanie technologii HoloLens w kardiologii.
Rozwój interaktywnych aplikacji medycznych opartych na AR pozwala na ścisłą współpracę pomiędzy lekarzem a pacjentem, poprawiając wizualizację danych oraz zrozumienie przebiegu leczenia. Technologia ta otwiera nowe możliwości w dziedzinie rzeczywistość rozszerzona, AR w medycynie, diagnostyka medyczna, interaktywne aplikacje medyczne oraz wizualizacja danych pacjentów.
W dzisiejszym świecie technologie AR stopniowo wkraczają do gabinetów lekarskich, placówek rehabilitacyjnych oraz gabinetów terapeutycznych, rewolucjonizując podejście do opieki zdrowotnej. Oczekuje się, że ich wykorzystanie będzie nadal dynamicznie się rozwijać, otwierając nowe możliwości poprawy zdrowia i dobrostanu pacjentów na całym świecie.
Przykłady zastosowań w diagnostyce i chirurgii
Technologia rzeczywistości rozszerzonej (AR) odgrywa coraz większą rolę w medycynie, zarówno w diagnostyce, jak i chirurgii. W radiologii, patologii i okulistyce zaawansowane algorytmy sztucznej inteligencji (AI) poprawiają szybkość i dokładność analizy obrazów medycznych, takich jak zdjęcia rentgenowskie, tomografia komputerowa (CT) czy rezonans magnetyczny (MRI). Systemy oparte na AI, jak X-Raydar, mogą analizować te obrazy natychmiast po ich wykonaniu, oznaczając nieprawidłowości i wspomagając lekarzy w postawieniu trafnej diagnozy.
W chirurgii, zrobotyzowane systemy, na przykład Smart Tissue Autonomous Robot (STAR), wykorzystują AR do przeprowadzania precyzyjnych zabiegów. STAR w 2022 roku przeprowadził pierwszą w pełni autonomiczną operację tkanek miękkich bez udziału człowieka, co otwiera nowe możliwości w chirurgii.
Rozwój technologii AR i rzeczywistości mieszanej (MR) w medycynie, w tym ortopedii, oferuje korzyści takie jak lepsze przygotowanie lekarzy do pierwszych operacji, łatwiejsze planowanie i realizacja zabiegów w skomplikowanych przypadkach, skrócenie czasu zabiegu oraz zmniejszenie liczby powikłań śródoperacyjnych. Technologia ta umożliwia lekarzom szybki i wygodny dostęp do danych geometrycznych potrzebnych przy zabiegach chirurgicznych i pozwala na powtarzanie procedur operacyjnych w wirtualnej rzeczywistości, co przekłada się na lepsze przygotowanie do praktyki klinicznej.
Jak wpływa na szkolenia lekarzy
Rzeczywistość rozszerzona (AR) jest przełomową technologią, która znacząco wpływa na szkolenia lekarzy. Oferuje ona możliwość symulacji skomplikowanych zabiegów medycznych, pozwalając lekarzom na szczegółowe zaplanowanie operacji, analizę trójwymiarowych obrazów serca i przećwiczenie procedur przed faktycznym zabiegiem.
Technologia AR, taka jak HoloLens, umożliwia również zdalne szkolenia i konsultacje między specjalistami z różnych części świata. Zastosowanie hologramów w edukacji medycznej zwiększa bezpieczeństwo pacjentów i efektywność nauczania przyszłych lekarzy. Studenci mogą korzystać na przykład z Symulatora Starości, który imituje dolegliwości związane ze starością, aby lepiej zrozumieć potrzeby osób starszych.
Według ekspertów, w przyszłości VR i AR będą stosowane w gabinetach lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej oraz umożliwią badanie pacjentów na odległość. Choć w Polsce rozszerzona rzeczywistość zaczyna być stosowana, jej powszechność jest jeszcze mniejsza niż na Zachodzie. Liderzy polskiej ochrony zdrowia wskazują brak doświadczenia personelu jako główną przeszkodę we wdrażaniu nowych szkolenia lekarzy, symulacje medyczne i interaktywne aplikacje medyczne.
Trendy w rozwoju AR dla medycyny
Przyszłość rzeczywistości rozszerzonej (AR) w medycynie jawi się niezwykle obiecująco. Jednym z kluczowych trendów jest rozwój systemów opartych na sztucznej inteligencji, które będą w stanie samodzielnie symulować oraz proponować najlepsze rozwiązania zabiegowe. Planowane jest stworzenie kompleksowej biblioteki danych, która posłuży do zasilania tych samouczących się systemów AI.
Kolejnym istotnym kierunkiem jest coraz szersze wykorzystanie AR w telemedycynie. Technologia ta umożliwi zdalne konsultacje i diagnostykę, znacznie usprawniając opiekę nad pacjentami. Połączenie AR z technologią wearables pozwoli na ciągłe monitorowanie stanu zdrowia oraz szybką interwencję w razie potrzeby.
Prognozy wskazują, że globalny rynek AI w ochronie zdrowia wzrośnie do imponującej wartości 173,55 mld USD do 2029 roku. Oznacza to, że inwestycje w rozwój nowych technologii, takich jak AR, będą kluczowe dla przyszłości medycyny, oferując coraz bardziej zaawansowane i spersonalizowane rozwiązania na rzecz pacjentów.
